MV QUAN XU

Tuy Hòa là một giáo xứ chính thức của giáo phận Qui Nhơn bắt đầu từ ngày 6 tháng 02 năm 1961 ([1]), được hưởng mọi quyền lợi cũng như nghĩa vụ chính yếu của Hội Thánh theo Giáo luật hiện hành ([2])

a/. Địa lý : Địa bàn mục vụ của giáo xứ Tuy Hòa hiện nay bao gồm thành phố Tuy Hòa, huyện Phú Hòa ,một số xã phía Bắc thành phố Tuy Hòa thuộc huyện Tuy An : An Phú, An Chấn, An Mỹ.

b/. Cộng đoàn mục vụ : Giáo xứ Tuy Hòa được phối trí thành hai đơn vị mục vụ cơ bản ; giáo họ và giáo Khu.

1/. Các đơn vị giáo họ : Dựa vào các yếu tố như : truyền thống lịch sử, tỷ số giáo dân, qui hoạch dân cư, giáo xứ Tuy Hòa có các giáo họ sau đây :

a/. Giáo họ (chính) Tuy Hòa : Có địa bàn mục vụ gồm các phường thuộc thành phố Tuy Hòa ([3]) và một số xã ngoại vi : Hòa Trị, Hòa Thắng, Hòa An, Hòa Định Đông, Hòa Định Tây. Đây là "trung tâm mục vụ" của giáo xứ. Tất cả các sinh hoạt chính yếu trong nhịp sông đức tin (Phụng vụ, giáo lý…) đều tập trung nơi đây. Nhà Thờ Chính xứ với các cơ sở mục vụ khác của giáo xứ cũng như nơi thường trú của linh mục quản xứ được thiết đặt tại địa bàn mục vụ nầy ([4]). Bổn mạng chung của giáo xứ Tuy Hòa và nhà thờ chính xứ là Thánh Cả Giuse, Bạn Đức Trinh nữ Maria. Phụng vụ mừng kính hàng năm vào ngày 19.3.

Vì là giáo họ chính nên nhân sự thuộc các chức năng lãnh đạo mục vụ là nhân sự thường trú tại họ chính Tuy Hòa.

b/. Giáo họ Hóc Gáo : Là một cộng đoàn giáo dân nằm tiếp giáp với họ chính Tuy Hòa về hướng Tây, đã có một lịch sử lâu đời từ thời Tin Mừng được rao giảng và phát triển tại Phú Yên([5]). Hiện nay, giáo họ Hóc Gáo nằm trên địa bàn mục vụ gồm các xã thuộc huyện Phú Hòa : Hòa Quang Bắc, Hòa Quang Nam. Cơ sở và sinh hoạt mục vụ tập trung tại thôn Đồng Hòa, xã Hòa Quang Bắc. Bổn mạng của giáo họ và nhà thờ Hóc Gáo là Thánh Giuse thợ. Phụng vụ mừng kính vào ngày 01 tháng 5.

c/. Giáo họ Cẩm Tú : Là cộng đoàn được thiết lập do chương trình “di dân lập ấp” (kinh tế mới) nằm trên địa bàn xã Hòa Kiến thuộc thành phố Tuy Hòa. Hiện tại, giáo họ Cẩm Tú chưa có cơ sở mục vụ. Mọi sinh hoạt tập trung về tại Nhà Thờ chính xứ Tuy Hòa. Có một số sinh hoạt được tiến hành tại tư gia.

d/. Giáo họ Phú Cốc- Phú Điền : Cũng như giáo họ Hóc Gáo, Phú Điền-Phú Côc là hai cộng đoàn đã từng ghi đậm dấu ấn lịch sử lâu đời của công cuộc truyền giáo tại Phú Yên ([6]). Tuy nhiên, do trãi qua bao thăng trầm của chiến cuộc và đổi thay của lịch sử, xáo trộn của xã hội, cả hai chỉ còn một số ít gia đình định cư chung quanh hai nền nhà thờ đã hoang phế. Hiện nay, giáo họ nầy năm trong địa bàn xã An Phú thuộc thành phố Tuy Hòa. Mọi sinh hoạt của anh chị em thuộc giáo họ nầy đều tập trung về Nhà thờ chính Tuy Hòa.

2. Các đơn vị giáo khu : Vì hai đơn vị giáo họ Tuy Hòa và Hóc Gáo có số giáo dân tập trung đông và trên một địa bàn rộng, do đó, được phối trí thành nhiều đơn vị giáo khu để dễ dàng điều hợp công tác mục vụ và phục vụ giáo dân.

a/. Giáo họ chính Tuy Hòa có 6 giáo khu (Giáo khu: viết tắt : GK):

v GK 1 : bao gồm giáo dân trên địa bàn phường 2,8,9 ; Truyền thống bổn mạng : ngày 24.6. Lễ Sinh Nhật Thánh Gioan Tẩy Giã.

v GK 2 : bao gồm giáo dân trên địa bàn phường 2,8 ; Truyền thống bổn mạng : ngày 22.9 : Thánh Tôma Thiện.

v GK 3: bao gồm giáo dân trên địa bàn phường 2,3,5 ; Truyền thống bổn mạng : ngày 3.11 : Thánh Martinô Bores.

v GK 4 : bao gồm giáo dân trên địa bàn phường 1,3,4 ; Truyền thống bổn mạng : ngày 3.7 : Thánh Tôma Tông đồ.

v GK 5 : bao gồm giáo dân trên địa bàn phường 4,5,6,7 ; Truyền thống bổn mạng : ngày 10.7 : Thánh Antôn Quỳnh.

v GK 6 : bao gồm giáo dân trên địa bàn các xã Hòa An, Hòa Trị, Hòa Thắng, Hòa Định Đông, Hòa Định Tây. ; Truyền thống bổn mạng : ngày 7.6 : Thánh Giuse Trần Văn Tuấn.

b/. Giáo họ Hóc Gáo gồm có 6 giáo khu : Vì các đơn vị giáo khu thuộc giáo họ Hóc Gáo tương đối có số giáo dân ít, trên một địa bàn hẹp, nên mọi sinh hoạt đều tập trung tại nhà thờ Hóc Gáo.

Để thống nhất, động viên và hướng dẫn toàn bộ đời sống đức tin của cộng đoàn Dân Chúa trong giáo xứ, việc tổ chức và điều hành mục vụ tại giáo xứ Tuy Hòa hiện nay dựa trên những yếu tố nầy :

1. Định hướng tổng quát cho tất cả mọi sinh hoạt trên phạm vi toàn giáo xứ : NỘI QUI GIÁO XỨ TUY HÒA ([7])

2. Định hướng về việc tổ chức và điều hành thuộc phạm vi nhân sự : ĐIỀU LỆ HƯỚNG DẪN TỔ CHỨC – SINH HOẠT HĐMV/HĐGX/BHG ([8])

3. Định hướng riêng cho các đơn vị, hội đoàn : Các hội đoàn, các Ban chuyên trách có nội qui, điều lệ, chỉ nam riêng của đơn vị mình.

4. Định hướng áp dụng mục vụ hàng năm : PHƯƠNG ÁN MỤC VỤ HÀNG NĂM ([9])

Để đáp ứng yêu cầu sống đạo của cộng đoàn, để hoà nhịp với định hướng chung của Hội Thánh và để áp dụng phương án mục vụ tổng quát hàng năm vào thực hiện cụ thể, giáo xứ Tuy Hòa lựa chọn các ưu tiên mục vụ sau :

v Vì "Phụng vụ là tột đỉnh mà mọi hoạt động của Giáo Hội qui hướng về đồng thời tuôn trào mọi năng lực của Giáo Hội" (PV 10); và vì "đây cũng là cứu cánh của mọi công việc khác của Giáo Hội" (PV 10), cho nên Mục vụ Phụng vụ phải được coi là ưu tiên hàng đầu trong toàn bộ sinh hoạt mục vụ của giáo xứ.

- Việc cử hành Thánh Lễ : trang trọng, nghiêm túc, đúng người, đúng việc, đúng giờ. Chú trọng tính tham dự cộng đồng, tích cực, chủ động. Các ngày lễ trọng, lễ buộc, các dịp lễ Bổn mạng, ngày truyền thống…phải được chuẩn bị và tham khảo trước với cha quản xứ các chi tiết có liên quan đến luật phụng vụ.

- Việc cử hành bí tích Rửa tội (Dự tòng và trẻ em) : đầy đủ các thủ tục giáo luật và yêu cầu phụng vụ.

- Việc chuẩn bị và cử hành bí tích Xức dầu bệnh nhân, cho người già yếu rước lễ tại gia đình : Luôn sắp sẵn, trang nghiêm, cộng đồng tham dự, thống nhất theo tài liệu phụng vụ chung của giáo xứ.

- Việc cầu nguyện, chăm sóc kẻ liệt, cử hành lễ nghi An táng, chúc lành tân hôn tại gia đình, làm phép nhà mới…: luôn phải được chuẩn bị kỹ càng và thực hiện nghiêm túc với tâm tình trân trọng, thánh thiêng, theo tài liệu phụng vụ thích hợp.

- Việc cử hành bí tích Hôn Phối : trong ý thức phụng vụ và được thực hành trang trọng đúng các qui định của luật phụng vụ và theo qui định truyền thống của giáo xứ : bên nữ luôn phải mặc áo dài truyền thống Việt Nam, ca đoàn mặc đồng phục hoặc áo dài.

- Các ban chuyên trách phụng vụ : ban giúp lễ, ca đoàn ([10]), đọc Lời Chúa…phải luôn nghiêm cẩn thực thi các qui định của luật phụng vụ. Không được “tự biên tự diễn” và thực hành trong tư thế không hiểu biêt và nắm vững qui luật phụng vụ.

- Các giờ kinh nguyện gia đình, các giờ kinh tôn vinh đặc biệt, các cử hành đạo đức mang tính cộng đồng đều phải theo các qui định chung của giáo xứ ([11])

- Toàn bộ các ban chuyên trách Phụng vụ như ban giúp lễ, hiệp hội ca đoàn, ban lễ nghi, ban Trợ Táng, các độc viên…đều trực thuộc Ban Mục Vụ phụng vụ của HĐGX.

v Việc giáo dục đức tin cho cộng đoàn, nhất là cho thiếu nhi, thanh thiếu niên, sẽ làm cho cho việc "cử hành đức tin" được sống động và trưởng thành. Vì thế, Mục vụ huấn giáo cũng là quan tâm hàng đầu và thường xuyên của giáo xứ.

v Mục vụ huấn giáo được triển khai thực hiện theo các định hướng của “Phương án mục vụ huấn giáo” hàng năm.

3. Mục vụ tông đồ giáo dân, cộng đoàn cơ bản, các giới :

v Tổ chức, huấn luyện, điều hành HỘI ĐỒNG MỤC VỤ, HỘI ĐỒNG GIÁO XỨ, BAN HÀNH GIÁO thật sự nghiêm túc, theo đúng điều lệ được phổ biến và chính thức áp dụng. Luôn tạo tạo một ý thức "tự quản", tinh thần trách nhiệm và một quan hệ gần gũi, thân mật với chủ chăn và huynh đệ gắn bó với nhau.

v Duy trì và phát triển các cộng đoàn cơ bản và các hội đoàn Công giáo tiến hành có hiệu quả mục vụ thật sự và phù hợp với những điều kiện khách quan cũng như chủ quan của cộng đoàn : Hội Đạo Binh Đức Mẹ, Các bà mẹ Công Giáo, hội Nhà giáo Công Giáo, hội sinh viên-học sinh Công Giáo, hội cựu chủng sinh-tu sĩ…

4. Mục vụ truyền giáo, thăng tiến xã hội, bác ái huynh đệ :

v Động viên mọi nỗ lực và gây ý thức truyền giáo. Vận dụng những phương tiện trong tầm tay và theo hướng dẫn của Hội Thánh (Cầu nguyện, cử hành phụng vụ, các sinh hoạt bên ngoài của cộng đoàn, đời sống chứng nhân của gia đình và từng cá nhân…).

v Huấn luyện đội ngũ BHG, GLV trở thành những cán bộ truyền giáo.

v Mau mắn đóng góp, tham gia vào các việc phúc lợi chung, hỗ trợ sinh viên học sinh giỏi, nghèo, quan tâm tới các thành phần bất hạnh, ngheo đơn…

5. Mục vụ văn hóa-Nghệ thuật : Chú trọng tới vai trò văn hóa-nghệ thuật trong việc diển tả đức tin và loan báo Tin Mừng. Cần có những nỗ lực và chương trình cụ thể để phát huy văn hóa-nghệ thuật Công giáo hiệu quả và có chất lượng.

Có định hướng, đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi để vun trồng ơn gọi. Bảo vệ và phát triển những ơn gọi đang có. Liên đới, hổ trợ và cọng tác với những chủng sinh, tu sĩ đang làm công tác mục vụ trong giáo xứ.

7. Mục vụ truyền thông đại chúng : Vận dụng các phương tiện truyền thông (Âm thanh, ánh sáng, trang trí…) vào mọi lãnh vực sinh hoạt với điều kiện tốt nhất. Luôn có kế hoạch bảo trì, phát triển và hoàn chỉnh từng bước các phương tiện truyền thông.

v Hàng năm, trước khi bước vào Năm Phụng Vụ mới, Cha Quản xứ họp Hội Đồng Mục Vụ giáo xứ để đề xuất và triển khai PHƯƠNG ÁN MỤC VỤ làm phương hướng cho toàn bộ đời sống đức tin của cộng đoàn giáo xứ.

v Phương án mục vụ bao gồm hai nội dung chính : ĐỊNH HƯỚNG MỤC VỤ và CHƯƠNG TRÌNH HÀNH ĐỘNG CỤ THỂ.

- Theo yêu cầu mục vụ thích hợp và cần thiết cho cộng đoàn giáo xứ.

v Định hướng nầy dựa trên một câu Lời Chúa có nội dung hướng dẫn, thống nhất và động viên mọi nỗ lực mục vụ và đời sống đức tin trong cộng đoàn giáo xứ.

v Để thực hiện định hướng mục vụ nầy, cần có một CHƯƠNG TRÌNH HÀNH ĐỘNG, tức là những áp dụng mục vụ cụ thể, tập chú vào những đối tượng mục vụ cần thiết nhằm chấn chỉnh, kiện toàn đời sống đức tin của cộng đoàn.

v Tất cả mọi sinh hoạt mục vụ của giáo xứ được đặt dưới Bản Quyền Tối Cao là Đức Giáo Hoàng (Bênêđictô), cùng với Bản Quyền Địa Phương là Đức Giám Mục cai quản giáo phận Qui Nhơn (Đức Cha Phêrô Nguyễn Soạn).

v Linh mục quản xứ do ĐGM bổ nhiệm là người có trách nhiệm mục vụ trực tiếp trên toàn giáo xứ theo đúng những điều giáo luật qui định. Linh mục quản xứ chính là CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG MỤC VỤ GIÁO XỨ ([12]).

2. Tổ chức - Điều hành mục vụ : Việc điều hành sinh hoạt mục vụ giáo xứ, ngoài các định hướng tổng quát được ghi trong “Nội Qui” nầy, sẽ được cụ thể hóa qua các Điều Lệ riêng của từng đơn vị hoặc tổ chức mục vụ. Điều lệ quan trongnhất đó là ‘Điều Lệ hướng dẫn tổ chức-sinh hoạt” HĐMV/HĐGX/BHG giáo xứ Tuy Hòa ([13]).

v Thứ Bảy đầu tháng : Sáng hoặc chiêu, trong hoặc ngoài thánh lễ.

v Bổn mạng nhà thờ tu viện Phaolô : Lễ hai Thánh Tông Đồ Phêrô-Phaolô (29.6)

v Ngày truyền thống Cựu chủng sinh-tu sĩ : thứ Hai sau Chúa Nhật Chúa Chiên lành.

1. Tất cả mọi thành phần Dân Chúa trong giáo xứ Tuy Hòa đều có đầy đủ các quyền lợi thiêng liêng bình đẳng như nhau theo các qui định của Giáo luật và điều kiện của giáo xứ. Không thành phần nào được quyền chiếm các ưu tiên chỉ vì lý do gia cảnh, uy thế chính trị, hỗ trợ tài chánh hoặc một lý do trần tục nào khác. Chỉ có một ưu tiên duy nhất mà mọi người cần phấn đấu đạt tới, đó là : bác ái và khiêm hạ.

2. Tuy nhiên, để chứng tỏ sự công bình của Phúc Âm và khuyến khích mọi người hăng say phục vụ và xây dựng giáo xứ, cộng đoàn sẽ có những biểu lộ lòng ưu ái và biết ơn đặc biệt đối với những anh chị em giáo dân quảng đại xả thân lo việc chung hoàn toàn vô vị lợi.

3. Cộng đoàn cũng đặc biệt lưu tâm tới những thành phần xấu số, ngheo đơn, bệnh hoạn, xa xôi hẻo lánh ; cùng phấn đấu giúp nhau vượt qua những khó khăn thử thách để giũ vững và phát triển đời sống đức tin.

4. Mọi thành phần trong cộng đoàn đều có nghĩa vụ tham gia các công tác và hoạt động chung của giáo xứ bằng cách nầy hay cách khác tùy điều kiện của bản thân và gia đình. Bổn phận trọng yếu nhất đó là sống đạo tốt lành, nêu gương gia đình lành thánh, ứng xử hòa thuận, tạo tình hiệp thông với mọi anh chị em giáo hữu và với mọi người chung quanh.

5. Sẵn sàng và quảng đại hỗ trợ giáo xứ trong các công tác và những dịp trọng điểm mục vụ.

1. Mỗi một giáo dân thuộc giáo xứ Tuy Hòa đều được ghi danh đầy đủ vào sổ bộ giáo xứ với các nội dung liên quan đến hồ sơ bí tích của mình.

2. Chính vì thế, mỗi khi nhập xứ, mọi giáo dân phải làm thủ tục “đăng nhập giáo xứ” tại văn phòng giáo xứ và tại địa bàn giáo họ, giáo khu, và tiến hành làm Sổ gia đình Công giáo theo mẫu riêng của giáo xứ Tuy Hòa.

3. Mỗi khi ra khỏi xứ phải có giấy giới thiệu nhập xứ mới của cha quan xứ với các chứng nhận đầy đủ về đời sống đức tin.

1. Mọi hình thức chế tài phải dựa trên chính Giáo Luật của Giáo hội và những chỉ thị của Bản Quyền địa phương (Tòa Giám Mục) với mục đích giúp hoán cải thiêng liêng và nêu gương lành.

2. Những tội công khai có liên hệ đến sự “phá vỡ mối hiệp thông-bác ái” trong cộng đoàn giáo xứ phải được xử lý nghiêm khắc công khai theo tinh thần Giáo luật (GL 1983 các koản 1364 – 1370).

3. Những tội công khai gây gương mục gương xấu về thuần phong mỹ tục, về luân lý công giáo cũng được xử lý công khai theo các qui định của giáo luật.

4. Ngoài những thiệt hại thiêng liêng do chính việc lỗi luật Chúa và Hội Thánh, những giáo hữu cố tình quay lưng lại với Chúa Kitô và Hội Thánh của Ngài bằng những thái độ cố chấp và kiêu căng sẽ không được hưởng những quyền lợi thiêng liêng trong giáo xứ khi còn sống cũng như lúc đã qua đời ([16]).

1. Tài sản của giáo xứ Tuy Hòa bao gồm : các cơ sở mục vụ cùng các thiết bị nội thất (Nhà thờ, Nhà xứ, nhà sinh hoạt, Trung tâm mục vụ, các công trình phụ…), các động sản khác (dụng vụ phụng vụ, truyền thông, huấn giáo, văn hóa nghệ thuật…), các đất đai (đất xây dựng, thổ canh, thổ cư, nghĩa trang, công viên, sân vươn…) đều thuộc tài sản chung của Hội Thánh, dưới quyền quản lý cao nhất là Đức Giám Mục giáo phận Qui Nhơn.

2. Quyền quản lý trực tiếp là linh mục quản xứ cùng với tập thể HĐGX. Nhất là HĐGX có trách nhiệm thường xuyên bảo quản, tu bổ, kiện toàn các hồ sơ pháp lý, giải quyết các tranh chấp rắc rối và vận dụng vào các mục tiêu mưu ích lợi cho giáo xứ.

3. Không cá nhân và đơn vị tập thể nào được quyền chiếm dụng các tài sản của giáo xứ. Nếu có gây ra những thiệt hại nào cho tài sản của giáo xứ phải đền bù xứng đáng.

4. Mọi việc chuyển nhượng, cho, bán, cho mượn, cho mướn các tài sản thuộc giáo xứ phải được thực hiện nghiêm túc qua các hợp đồng bằng văn bản rõ ràng và được cha quản xứ cùng HĐGX ký nhận.

5. Ngoài các nhân viên thiện nguyện, các nhân viên phục vụ giáo xứ có nhận lương, đều phải thực hiện dựa trên các văn bản hợp đồng rõ ràng giữa đương sự và HĐGX với sự chuẩn nhận của cha quản xứ.

6. Theo truyền thống xưa nay, nguồn tài chánh để duy trì sinh hoạt và trang trải các dịch vụ của giáo xứ Tuy Hòa đó là: tiền bỏ quả ngày Chúa Nhật, tiền giữ xe Chúa nhật, tiền Đức mẹ và thánh Giuse, tiền hỗ trợ bác ái, tiền giáo dân xin làm việc cầu nguyện. HĐGX quản lý tiền giữ xe, xin làm việc cầu nguyện và thùng tiền bác ái để trang trãi các dịch vụ điện, tu bổ, sinh hoạt ngoại thường, bác ái….Số còn lại do cha quản xứ quản lý để trang trãi các dịch vụ thuộc nhà xứ (lương các nhân viên văn phòng, nhà bếp, ăn uống, hỗ trợ sinh hoạt hội đoàn, các dịch vụ đặc biệt…)

IX. CÁC QUI ĐỊNH VỀ VIỆC CỌNG TÁC MỤC VỤ CỦA CÁC CỘNG ĐOÀN TU SĨ :

1. Giáo xứ Tuy Hòa rất vui mừng được có các cộng đoàn tu sĩ hiện diện và hoạt động trên địa bàn giáo xứ. Giáo xứ hoàn toàn tạo mọi điều kiện thuận lợi để các cộng đoàn tu sĩ cọng tác với giáo xứ trong mọi nỗ lực mục vụ.

2. Để các cộng đoàn tu sĩ và giáo xứ tránh khỏi các phiền phức không cần thiết, hai bên cùng cọng tác làm việc theo các nguyên tắc sau :

a/. Hoàn toàn độc lập về tài chánh và các yêu cầu sinh hoạt riêng.

b/. Các cộng đoàn tu sĩ nếu muốn sử dụng các cơ sở và đất đai thuộc giáo xứ phải tiến hành làm các hợp đồng mục vụ rõ ràng được cả đôi bên đồng thuận.

c/. Các công tác mục vụ cũng phải được hai bên đồng thuận trong phạm vi trách nhiệm và mức độ tham gia trên tinh thần hiệp nhất, đoàn kết và quảng đại phục vụ.

1. Các hội đoàn là các tế bào sống động làm cho cơ thể của giáo xứ được sống và phát triển phong phú. Vì thế, giáo xứ luôn cần sự hiện diện của các hội đoàn và sẵn sàng tạo mọi điều kiẹn tốt nhất để các hội đoàn được củng cố và phát triển.

2. Tuy nhiên, để các hoạt động của các hội đoàn sinh hoạt và đồng hành với giáo xứ trong định hướng chung, trong đường lối của bản thân hội đoàn cũng như phù hợp với các điều kiện cụ thể, các hội đoàn đang hoạt động trên địa bàn giáo xứ cần theo các nguyên tắc sau :

a/. Mọi sinh hoạt của các hội đoàn không được nằm trên hay nằm ngoài sinh hoạt giáo xứ như một đơn vị biệt lập, nhưng phải luôn luôn sinh hoạt trong khuôn khổ và truyền thống của giáo xứ.

b/. Những hình thức sinh hoạt hội đoàn nào có có ảnh hưởng đến thời khóa biểu mục vụ chung của giáo xứ, ban điều hành hội đoàn phải thông báo cho cha quản xứ và HĐGX để có những hỗ trợ hoặc điều chỉnh thích hợp.

c/. Giáo xứ sẽ không chịu trách nhiệm về các hoạt động của các hội đoàn ngoài giáo xứ ; ngoại trừ đó là những hoạt động của chính giáo xứ đề xuất và thực hiện.

1. Tử táng đó chính là một phần trong cuộc sống của người tín hữu công giáo. Bởi vì, trong niềm tin vào Đấng Phục Sinh, cái chết đối với người kitô hữu chính là cuộc vượt qua để tiến bước vào cõi vĩnh hằng.

2. Chính vì thế, khi người anh chị em giáo hữu sắp sửa đối diện với thế giới bên kia, giáo xứ có trách nhiệm giúp đỡ để họ được an bình và thanh thản hưởng nhờ các ân huệ sau cùng của cuộc đời tín hữu qua các bí tích sau hết.

3. BHG có trách nhiệm cụ thể chăm lo cho kẻ liệt lào và khi đương sự qua đời, có trách nhiệm hướng dẫn thực hiện các thủ tục và tiến trình thực hiện việc an táng theo đúng nghi thức Công giáo.

4. Ngoài các sinh hoạt cầu nguyện và phụng vụ, việc tử táng còn liên hệ đến các dịch vụ phương tiện di chuyển, nhân viên đô tùy, phần mộ tại nghĩa trang… Tùy theo gia cảnh, giáo xứ sẽ sắp xếp các yêu cầu trên theo như truyền thống về tử táng được thực hiện xưa nay ([17])

1. Sinh hoạt sống đạo của cộng đoàn Dân Chúa như một cuộc hành trình tiến về phía trước. Vì thế, các định hướng luôn được cập nhật để đáp ứng các đổi thay của nhịp sống và những thăng trầm của thời sự.

2. Tuy nhiên, những điều cốt lỏi thuộc các giá trị truyền thống đặt nền trên những giá trị của Lời chúa, giáo huấn của Giáo Hội thì luôn luôn bất biến.

3. Điều quan tròng là toàn thể cộng đoàn Dân Chúa giáo xứ Tuy Hòa ra sức biến các nguyên tắc trừu tượng thành những hiện thực sinh động và hữu ích cho đời sống đức tin.

4. Mọi thay đổi các định hướng nầy đều cần có sự tham khảo của cộng đồng Dân Chúa mà người đại diện chính thức là HĐMV, HĐGX cùng với các vị lãnh đạo mục vụ.

5. Tất cả những điều khoản được nêu ra trong bản Nội Qui nầy sẽ được áp dụng chính thức vào chính ngày lễ kính Thánh Anrê Kim Thông 15.7.2006.

[1] Ngày 03-9-1957 ¹ , tất cả các linh mục trong Giáo Phận được Giám Mục triệu tập tham gia Đại Hội Đồng Giáo Phận về việc lập kế hoạch gia tăng củng cố đức tin và truyền giáo.

Để thực hiện tinh thần Đại Hội nầy, ngày 30-01-1958, Đức Giám Mục quyết định và công bố các nơi : Đà Nẵng, Trà Kiệu, Cù Và, Gia Hựu, Nhà Đá, Gò Thị, Quy Nhơn và Mằng Lăng là những Giáo xứ bán chính thức (quasi paroisse). Các Cha xứ những nơi ấy có quyền lợi và nghĩa vụ như đã chỉ trong Giáo luật ²

Theo quyết định của Hội Đồng Giáo Phận họp tại Toà Giám Mục ngày 06 tháng 02 năm 1961 và sau khi tham hỏi ý kiến các linh mục trong tuần cấm phòng năm, các nơi sau đây được công bố là Giáo xứ chính thức = Paroisse ³ :

v Hạt Quy Nhơn : Nhà Đá, Mỹ Thạch, Sông Cạn, Đại An, Kim Châu, Lạc Điền, Nam Bình, Gò Thị, Tân Dinh, Quy Nhơn.

v Hạt Bồng Sơn : Gia Hựu, Hội Đức, Đồng Dài, Đồng Quả, Gia Chiểu, Đại Bình, Nước Nhỉ.

v Hạt Quảng Ngãi : Phú Vang, Kỳ Tân, Trung Tín, Phú Hoà, Tân Lộc, Cù Và, Quảng Ngãi, Châu Me, Bàu Gốc, Trà Câu.

v Hạt Phú Yên : Mằng Lăng, Đồng Tre, Tuy Hoà.

v Hạt Tam Kỳ : La Tháp, Trà Kiệu, Xuân Thạnh, An Sơn, Vân Đoã, Tam Kỳ, Thuận Yên, Phú Thạnh.

v Hạt Đà Nẵng : Đà Nẵng, Phú Thượng, An Ngãi, Cồn Dầu, Lệ Sơn, Hội An, La Nang, Ái Nghĩa, Phú Hương, Ô Gia, Hoàng Phước.

[2] (Giáo luật 1983, chương VI với các điều : 515, 518, 528- 529, 535-537…)

[3] Gồm 9 phường : 1,2,3,4,5,6,7,8,9. Phường Phú Lâm thuộc địa bàn mục vụ giáo xứ Đông Mỹ.

[4] Năm 1955, cha Giuse Tô Đình Sơn được bổ nhiệm làm cha sở Tuy Hòa. Năm 1960, ngài xây dựng nhà thờ và nhà xứ trên vùng đất mới như hiện có ngày nay. Lúc 8 giờ sáng ngày 21/02/1961 Đức Giám Mục Giáo phận chủ sự nghi thức trọng thể làm phép chuông, 03 chuông nầy có âm thanh Đô-Mi-Sol, được mua tại Pháp. Cha Phạm Châu Diên giải thích ý nghĩa nghi thức làm cho mọi người hiện diện rất tâm đắc (Thông tin Địa phận Qui Nhơn số 20/1961, trang 24). Nhà thờ dài 56 m, rộng 18m, tháp chuông nhọn cao 43,50m, lễ khánh thành nhà thờ nhằm ngày Chúa nhật 06/05/1962 (Thông tin số 27/1962, trang 34). Ngoài nhà thờ và nhà xứ, Cha Giuse xây trường trung tiểu học Đặng Đức Tuấn (1959), giao cho các tu sĩ dòng Thánh Giuse phụ trách. Trong thời gian chiến tranh (1964 – 1975) dân chúng từ các vùng chiến tranh tập trung về thị xã Tuy Hòa, trong đó có Cô Nhi Viện Mằng Lăng đặt cơ sở tại ngã tư đường Lê Lợi và Phan Đình Phùng, Phước Viện Mằng Lăng đặt cơ sở trong phần đất của giáo xứ bên cạnh khuôn viên nhà thờ và nhà xứ. Giáo Xứ Tuy Hoà với đầy đủ cơ sở vật chất thích hợp cho những nhu cầu sinh hoạt mục vụ, là trung tâm của hạt Phú Yên.

[5] Sau phong trào Văn Thân, năm 1888 Đức cha Van Camelbecke Hân bổ nhiệm Cha Guitton (Cố Thông) phụ trách vùng Nam Phú Yên có cha Gioakim Đạt làm cha phó, đặt cư sở tại Hoa Vông. Một năm sau, cha Đạt đi Quán Cau, Cha Guitton tái thiết Hóc Gáo với những giáo hữu đi lánh Văn Thân từ Làng Sông và Gò Thị trở về. Trong thời gian đầu cha Guitton còn nhiều khó khăn, phải làm lại tất cả, cha rửa tội được 155 người nhưng số người lớn không được bao nhiêu. Cho dẫu khó khăn nhưng lòng nhiệt thành truyền giáo đã đưa chân cha đi khắp nơi trong vùng, cha qui tụ và xây dựng 04 giáo điểm: Đồng Cam, Đất Đỏ, Hóc Gáo, Phú Điền, mỗi nơi đều có nhà thờ, riêng tại Hoa Vông nhà thờ tương đối đẹp hơn các nơi khác. “Ngày đi trong nước mắt tung hạt gống gieo trên nương đồng, ngày về miệng vui ca tay ôm bó lúa ngào ngạt hương”, ba năm sau cha đã rửa tội được 913 người lớn và 31 trẻ con ngoại giáo trong trường hợp nguy tử. ( R.A.E. Cp.V / 1890,1891,1898 / Mgr. Van Carmelbeke).

[6] Theo dòng lịch sử truyền giáo tại Phú Yên, vùng đất thuộc giáo xứ Tuy Hòa ngày nay đã đón nhận Tin Mừng rất sớm. Căn cứ theo danh sách nhà thờ nhà nguyện của các Thừa sai Balê, năm 1747 có: Phú Điền 50 giáo dân, Thạch Thành 100 giáo dân. Trong Archivesmep.mepasie.org cho thấy cha Pierre Léopold JEANNE đã ở tại Hoa Vông từ 1834-1836, Cha Pierre Alphonse PERROT năm 1875, Đức Cha Van Camelbecke trước khi làm giám mục (27/4/1884), ngài đã làm việc tại Hoa Vông năm 1879. Theo báo cáo của thánh Giám mục tử đạo Stêphanô Thể, năm 1850 có ghi các giáo điểm, mà ngày nay thuộc giáo xứ Tuy Hòa như : Hoa Vông 165 giáo dân, Phú Cốc 311 giáo dân, Hóc Gáo 228 giáo dân, Phú Điền 196 giáo dân, Triều Thủy 137 giáo dân, trong các giáo điểm này Hoa Vông là trụ sở chính của vùng Nam Phú Yên. Đón nhận rồi tặng hiến, chết đi để sống lại như lời Đức Giêsu: “ Hạt lúa được gieo vào lòng đất nếu không chết đi thì nó vẫn trơ trọi một mình; còn nếu chết đi, nó mới sinh được nhiều hạt khác.” (Ga 12,24) , những hạt giống Tin Mừng được gieo trên vùng đất nầy không ra ngoài qui luật đó. Ngày 27/10 năm Tự Đức thứ 13 (khoảng cuối năm 1860) Hứa, Nam, Tân và Giáo là 04 tín hữu quê Phú Cốc chịu trảm quyết tại Gò Chàm (Mm. No. 53/1909, p. 86-87). Vào ngày 26/01/1861 thầy Trinh, giáo lý viên, quê Phú Cốc đã hy sinh vì đức tin tại Gò Chàm (Mm. 02/1909, p. 32). Năm 1885 cha Hậu bị sát hại tại quê nhà Phú Cốc (Mm.no.62/1910/p.13). Trong phong trào Văn Thân hầu như tất cả các giáo điểm vùng Phú Yên đều nát tan , tín hữu thì bị sát hại, cơ sở và nhà cửa cũng thành tro bay theo lên trời . Ở Hoa Vông, Cha Eugène Marie Durand viết: “ Hồi còn là một thừa sai trẻ tôi đã đến viếng đống tro tàn đổ nát của nhà dòng xinh xắn và cô nhi viện tuyệt đẹp tại Hoa Vông, năm 1888 hai cây Cau còn nghiêng mình bên bờ giếng đó, người ta bảo tôi :“Chính trên hai cây Cau ấy mà chị bề trên cùng chị phụ tá đã bị treo cổ; và trong lòng giếng sâu nầy, các chị nữ tu khác đã bị đẩy xuống, một hòm thánh tích bao la”. (Notes de voyages – Durand,AMEP, 821 p.3-7).

[7] Bản Nội Qui Giáo xứ Tuy Hòa nầy sẽ được chính thức áp dụng vào ngày công bố Tân HĐGX nhiệm kỳ 2006 – 2009.

[8] Điều lệ nầy sẽ được chính thức áp dụng vào ngày 15.7.2006. Điều lệ gồm có 7 chương và 22 điều cùng với phần Phụ lục.

[9] Phương án mục vụ 2006 có trọng tâm : Lời Chúa là ánh sáng soi đường. Phương án mục vụ nầy đã được triển khai vào dịp đầu năm Phụng vụ 2006.

[10] Xem “Điều lệ hướng dẫn Hiệp Hội Ca Đoàn” triển khai và áp dụng vào ngày 20 tháng 11 năm 2003.

[11] HƯỚNG DẪN VIỆC CỬ HÀNH PHỤNG VỤ VÀ TỔ CHỨC GIỜ KINH NGUYỆNTẠI GIA ĐÌNH, số I và III

_____________________________

I. NHỮNG QUI ĐỊNH TỔNG QUÁT

1. Các loại tập họp cử hành phụng vụ và việc đạo đức ngoài khuc vực các nhà thờ thuộc giáo xứ Tuy Hòa :

v “Gia đình đọc kinh chung” : Hoàn toàn trong nội bộ gia đình, không liên hệ gì đến các gia đình khác thuộc đơn vị giáo khóm, giáo khu. Trong trường hợp nầy, người chủ hộ chịu trách nhiệm chủ sự giờ kinh (hoặc một người trong gia đình được thống nhất ủy nhiệm).

v Gia đình có bệnh nhân lãnh bí tích (Xức Dầu, chịu Của Ăn đàng, xưng tội-rước lễ, Thêm sức, Hôn phối) : Cần có sự hiện diện và hướng dẫn của “Chức việc giáo khóm, giáo khu”, tập họp các thành viên trong gia đình (có thể mời thêm bà con trong gia tộc và hàng xóm cùng tham gia), liên hệ trước với linh mục quản xứ (hoặc linh mục chủ sự), và thực hiện tiến trình phụng vụ theo tài liệu “CỬ HÀNH PHỤNG VỤ TẠI GIA ĐÌNH”.

v Các cử hành phụng vụ chung sự tại gia đình : Tẩm liệm, thành phục, di quan : Cần có sự hiện diện và hướng dẫn của “Chức việc giáo khóm, giáo khu”, tập họp các thành viên trong gia đình (có thể mời thêm bà con trong gia tộc và hàng xóm cùng tham gia), liên hệ trước với linh mục quản xứ (hoặc linh mục chủ sự), và thực hiện tiến trình phụng vụ theo tài liệu “GIỜ CHÚA GỌI”. Không được tự tiện mời các “chuyên viên nghi thức” không được thẩm quyền Giáo Hội ủy nhiệm.

v Các cử hành phụng vụ Á Bí tích tại gia đình : Làm phép nhà, bàn thờ gia đình, ảnh tượng, các phương tiện sinh hoạt (xe…) : Cần có sự hiện diện và hướng dẫn của “Chức việc giáo khóm, giáo khu”, tập họp các thành viên trong gia đình (có thể mời thêm bà con trong gia tộc và hàng xóm cùng tham gia), liên hệ trước với linh mục quản xứ (hoặc linh mục chủ sự), và thực hiện tiến trình phụng vụ theo tài liệu “CỬ HÀNH PHỤNG VỤ TẠI GIA ĐÌNH” VÀ “SÁCH CÁC PHÉP”.

v Các giờ “KINH NGUYỆN CẦU HỒN VÀ CÁC GIỜ KINH NGUYỆN ĐẶC BIỆT ” của thân tộc hoặc nhóm Bằng Hữu : Giờ cầu nguyện Viếng Xác, cầu nguyện sau An Táng, cầu nguyện dip giỗ giáp ngày qua đời, cầu nguyện xin bình an, tạ ơn Chúa : Có thể thực hiện với hai qui cách :

1. Cần có sự hiện diện và hướng dẫn của “Chức việc giáo khóm, giáo khu”, tập họp các thành viên trong gia đình cùng với bà con thân tộc và các bằng hữu (nếu có). và thực hiện tiến trình theo tài liệu “GIỜ CHÚA GỌI” (loại cầu hồn) hoặc theo sách MỤC LỤC (loại khác)

2. Gia đình và thân tộc có thể tự chủ sự giờ kinh và ủy nhiệm cho Chủ hộ hay Vị trưởng tộc chủ sự. Nội dung và tiến trình giờ kinh có thể theo “GIỜ CHÚA GỌI”, hay một tài liệu đã được cho phép sử dụng phổ cập trong Giáo Hội (Sách MỤC LỤC).

3. Những ai không phải là “chức việc” và cũng không là chủ hộ hoặc là người thuộc bà con thân tộc được ủy nhiệm thì không có trách nhiệm chủ sự các giờ kinh nầy.

v Các giờ “KINH NGUYỆN TÂN HÔN” tại nhà họ Trai hay Họ Gái : Có thể thực hiện với hai qui cách :

1. Cần có sự hiện diện và hướng dẫn của “Chức việc giáo khóm, giáo khu”, và thực hiện tiến trình phụng vụ theo tài liệu “CỬ HÀNH PHỤNG VỤ TẠI GIA ĐÌNH”

2. Gia đình và thân tộc có thể tự chủ sự giờ kinh và ủy nhiệm cho Chủ hộ, Vị trưởng tộc HAY vi đại diện chủ hôn của mỗi họ chủ sự. Nội dung và tiến trình giờ kinh có thể theo “CƯ HÀNH PHỤNG VỤ TẠI GIA ĐÌNH”, hay một tài liệu đã được cho phép sử dụng phổ cập trong Giáo Hội.

2. Một số các qui định và nghiêm cấm khi cử hành phụng vụ và việc đạo đức ngoài khuc vực các nhà thờ thuộc giáo xứ Tuy Hòa :

v Không ai được “tự phong” cho mình làm người có trách nhiệm chủ sự các giờ phụng vụ và kinh nguyện tại gia đình khi có nhiều người cùng tham dự.

v Ngoài việc “ĐỌC KINH TRONG NỘI BỘ GIA ĐÌNH, HOẶC TRONG NHÓM THÂN TỘC-BẰNG HỮU”, không liên hệ gì đến các gia đình trong khu vực, các cuộc tập họp cử hành phụng vụ và kinh nguyện tại gia liên hệ đến nhiều người phải thông qua BHG cấp Giáo Khu để được giúp đỡ và hướng dẫn.

v Bàn thờ gia đình phải luôn trong tình trạng ổn định và sạch sẽ, đàng hoàng tươm tất với hoa đèn, bài trí đứng qui cách phụng vụ.

v Riêng, khi có cử hành phụng vụ bí tích Xức Dầu và Đem Của Ăn Đàng, gia đình phải chuẩn bị Bàn đặt Mình Mính với các dụng cụ đầy đủ : Khăn trắng, thánh giá, đèn, nước thánh, nước rửa tay.

v Khi gia đình có cử hành bí tích Xức Dầu, Đem Của Ăn Đàng, hoặc một số các cử hành phụng vụ và kinh nguyện khác : Lễ nghi An Táng làm phép nhà, cầu nguyện Tân Hôn, cầu hồn…mọi thành viên có mặt trong gia đình phải tích cự tham gia.

v Nghiêm cấm các hình thức dùng cuộc tập họp cử hành phụng vụ và kinh nguyện tại gia để làm diễn đàn nói hành, phê bình chỉ trích, ăn nhậu và các lạm dụng khác mang tính vụ lợi hoặc mê tín dị đoan.

III. ÁP DỤNG

1. Những qui định trên áp dụng cho giáo xứ Tuy Hòa (bao gồm các giáo họ, giáo khu, giáo điểm thuộc địa bàn mục vụ giáo xứ Tuy Hòa) từ lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống 15.05.05

2. Các thành viên HĐGX, các Hội đoàn và tất cả những ai có liên hệ, phải học biết và áp dụng cụ thể vào địa bàn mục vụ thuộc trách nhiệm.

3. Tất cả các thói quen thực hành trước đây không còn phù hợp, phải được chấm dứt.

[12] Linh mục quản xứ đương nhiệm là Cha Giuse Trương Đình Hiền, tiếp nhận quản xứ Tuy Hòa ngày 10.04.2002 do Đức Cha Phêrô Nguyễn Soạn bổ nhiệm thay thế cố Linh Mục F.X. Nguyễn Xuân Văn (+ 2002).

[13] Xem “Điều Lệ hướng dẫn Tổ chức-Sinh hoat HĐGX” từ trang 3-5

[14] Thời khóa biểu nầy có thể thay đổi theo năm tháng tùy sự thích hợp cho từng thời kỳ. Riêng tại nhà thờ giáo họ Hóc Gáo có thời khóa biểu riêng.

[15] Xem trang 5 trong chính tài liệu nầy.

[16] Ví dụ ; không được cử hành lễ An táng trong nhà thờ, không được chôn trong nghĩa trang công giáo V.V.

[17] Việc hình thành một Điều lệ cho ban mục vụ tử táng sẽ được tiến hành.