Tuan Thanh - Phuc Sinh

Chúng ta đang họp nhau cử hành Chúa Nhật “Chúa Chiên Lành”, mà sứ điệp phụng vụ có nội dung cốt lõi đó là : Đức Kitô, Vị Mục Tử nhân lành, nhờ cái chết và sự phục sinh, Ngài đã mang lại cho chúng ta nguồn sống dồi dào. Cũng chính trong ý nghĩa nầy, Hội Thánh đã chọn Ngày Chúa Nhật hôm nay làm ngày “Quốc Tế cầu nguyện cho ơn gọi linh mục-tu sĩ để Giáo Hội có thêm nhiều ơn gọi dấn thân trong chức linh mục và đời sống thánh hiến ; đặc biệt cầu nguyện cho Giáo phận, giáo hạt và giáo xứ chúng ta có được nhiều tâm hồn thanh niên thiếu nữ quảng đại và nhiệt thành đáp trả lời mời gọi của Chúa Kitô trên con đường tu trì. Chúng ta cũng không quên cầu nguyện cho tất cả những ai đang dấn thân trên con đường thánh thiện nhưng cũng đầy thử thách gian nan nầy được trung thành mỗi ngày trong chọn lựa của mình để phục vụ Chúa và anh chị em.

Giờ đây, để xứng đáng cử hành Thánh lễ, xứng đáng sống trọn vẹn ơn gọi của Bí Tích Thánh Tẩy, là nhiệm tích đưa chúng ta vào đời sống siêu nhiên do chính Đức Kitô Vị Mục Tử Nhân Lành dẫn đưa và chăm sóc, chúng ta hãy (đón nhận Nước Thánh với tâm hồn sám hối).

Có một bài Thánh vịnh trong Thánh Kinh Cựu Uớc mà hình như tôi đọc chưa bao giờ thấy chán đó chính là Thánh vịnh 22 (Có chỗ ghi là 23), mang tựa đề “Mục tử nhân hậu”. Bởi chưng, khi cầu nguyện với Thánh vịnh nầy, tôi cam thấy cuộc đời bé nhỏ dại khờ ốm đói của tôi lại được chính Thiên Chúa, Vị Mục Tử nhân lành ân cần chăm sóc dẫn đưa trên những lối “đậm nghĩa yêu thương và chan hòa ân sủng” của Ngài ; sự ân cần chăm sóc ấy được diển tả bằng những hình ảnh rất thân thương dịu vợi và cũng gần gũi đời thường : “đồng cỏ xanh, dòng nước trong, dầu thơm, rượu đầy…”

Người đưa tôi tới dòng nước trong lành và bổ sức cho tôi…

Tuy nhiên, nếu tinh ý một chút, chúng ta có thể nhận ra rằng : nơi những hình ảnh thoạt như tình cờ, chân quê mộc mạc của môi trường du mục trên vùng thảo nguyên Palestine được mô tả trong thánh vịnh 22 lại cưu mang cả một “kho tàng ý nghĩa” sẽ được đong đầy và hiện thực ngay chính trong Mùa Phục Sinh nầy.

Thật vậy, nếu Gia-vê Thiên Chúa, “Người Mục Tử của cựu ước” dẫn dắt đoàn chiên với “dòng nước trong”, với “rượu đầy tràn”, với “dầu thơm lựng”, thì “Người Chăn Chiên của Tân ước”, Đức Kitô -Tử nạn - Phục sinh, đã chăm sóc “đoàn chiên mới” với “dòng nước tinh tuyền của Nhiệm tích Thánh Tẩy”, với “ly rượu, tấm bánh là chính Máu Thịt Người”, với “Dầu Thánh Thần được thông ban qua hồng ân Thêm Sức”.

Chẳng phải trọng tâm của mùa Phụng Vụ Phục Sinh đó chính là cử hành, sống và đào sâu ý nghĩa của ba Nhiệm Tích Khai Tâm Kitô giáo : Thánh Tẩy, Thánh Thể và Thêm sức đó sao ! Và đó chính là phương thế, là con đường, là năng lực Người Chăn chiên vô hình Giêsu” đã chọn để chăm sóc, dẫn đưa và nuôi sống đoàn chiên mà Ngài đã cứu chuộc bằng chính cuộc Nhập Thể-Tử nạn- Phục sinh của Ngài suốt 2000 năm nay và cho mãi đến tận thế.

Khẳng định điều đó cũng có nghĩa là một lần nữa chúng ta tuyên xưng : Hôm qua, hôm nay và mãi mãi, “Người chăn chiên vô hình Giêsu-Kitô” chưa bao giờ buông tay bỏ mặc đoàn chiên nhỏ của Người.

Đó chính là chân lý của hôm qua, hôm nay và mãi mãi. Đức Kitô Mục Tử, Người Chăn chiên vô hình đã chăn dắt đoàn chiên bé bỏng của Ngài ngay từ thuở ban sơ, ngay từ khi còn trong trứng nước và Ngài vẫn chăn dắt đàn chiên của Ngài như thế trãi dài qua muôn thế hệ. Chúng ta thử đưa mắt theo dấu sách Công Vụ Tông đồ để nhìn về điểm khởi đầu của Hội Thánh.

Khi các Thượng tế Do Thái thành công trong việc đòi tổng trấn Philatô cho bằng được “bản án tử hình Đức Giêsu Nadarét”, thì họ chắc mẩm rằng : cái tổ chức gọi là “Nước thiên Chúa” của tên Giêsu thợ mộc người Nadarét kia vĩnh viễn bị “xóa sổ bụi đời”, và nhóm tông đồ cọng sự viên thân tín quê mùa dốt nát xuất thân từ làng chài Galilê kia rồi cũng sẽ rã đám, chả làm được trò trống gì để đáng quan ngại. Tuy nhiên, hơn 50 ngày sau cái chết của Giêsu, cũng ngay tại thủ đô Giêrusalem, giữa thanh thiên bạch nhật, Phêrô, người tông đồ đã từng sợ hải chối thầy 3 lần trong đêm thầy bị bắt, đã hùng hồn công bố “sứ điệp phục sinh”, làm chứng Đức Giêsu và Vương quốc của Ngài đang thực sự bắt đầu, một sự kiện làm “choáng váng” giới lãnh đạo Do Thái giáo.

Và một cú “sốc” nặng nề khác dội vào các lãnh đạo Do Thái Giáo, dội vào các cơ chế cứng ngắt của Đạo Cũ, đó chính là “sự trở lại của chàng thanh niên Biệt phái Saolô khi với biến cố Đamas đã trở thành Tông đồ Phaolô hăng say rao giảng Tin Mừng Chúa Giêsu, mặc cho bao nhiêu đe dọa, khước từ, tẩy chay và nguy hiểm. ( Như sách Công Vụ Tông đồ nhắc đến trong BĐ 1 hôm nay) :

“Những người Do Thái sách động nhóm phụ nữ thượng lưu và đã theo đạo Do Thái,và những thân hào trong thành, xúi dục họ ngược đãi ông Phaolô và ông Banaba,và trục xuất hai ông khỏi lãnh thổ của họ”.

Nếu cho rằng, Hội Thánh sở dĩ có mặt, kiện toàn và phát triển là hoàn toàn do những phương thế và yếu tố trần tục thì không nghiêm chỉnh chút nào. Bởi chưng, ngay từ những tháng năm đầu giáp mặt cùng thế giới, thế giới cuồng tín và duy luật của do Thái, thế giới triết lý văn hóa sâu sắc của Hi Lạp, thế giới đa thần, hưởng thụ và và hùng cường của đế quốc Rôma…quả thật “đàn chiên nhỏ” của Đức Kitô chỉ là “hạt bụi, là cỏ dại bên vệ đường lịch sử”, những hạt bụi, những cọng cỏ lại liên tục bị những “bàn chân sắt máu” của con người chà đạp, bách hại thảm thương. Thế nhưng những hạt bụi bé bỏng, những cọng cỏ âm thầm đó cứ tồn tại và lớn lên, cho đến một ngày đã trở nên một “Nhiệm Thể” đĩnh đạt, một “Cây Tùng” tỏa bóng khắp địa cầu, hay như ngôi “Đại Thánh Đường Phêrô” sừng sững trên đồi Vatican mà Sienkievich đã nhắc đến trongđoạn kết thúc tác phẩm “Quo Vadis” :

“Và thế là qua đi Nêrô, như đã qua đi cơn lốc, giông bảo, hỏa hoạn, chiến tranh hay một cơn ác mộng, còn Ngôi Đại Thánh Đường Thánh Phêrô cho tới nay vẫn đang ngự trị thành đô và thế giới từ trên cao nguyên Vatican”[1]

Chỉ có thể cắt nghĩa được “hiện tượng” nầy : đó là nhờ có một sức thiêng, một điểm tựa nhiệm mầu, một bàn tay quyến thế dẫn dắt đỡ nâng, một chiếc gậy uy linh bảo vệ chăm sóc. Bàn tay đó, chiếc gậy đó chính là “dòng nước Thánh Tẩy tinh tuyền”, là “Thánh Thể và Thánh Thần” của Đức Kitô phục sinh, “Người Chăn Chiên vô Hình”, âm thầm nhưng mãnh liệt, ẩn khuất nhưng đầy tràn, tưởng chừng xa xôi nhưng thật gần gũi…đã dẫn dắt đoàn chiên nhỏ trên từng cây số của lịch sử con người.

Chúng ta có thể đọc thấy sự đồng cảm trong ý tưởng nầy nơi bài thơ “Người Chăn Chiên vô hình” của linh mục thi sĩ Trăng Thập Tự. Xin trích [2]:

Và trên cuộc hành trình theo sau Vị Mục Tử Nhân lành, “Người Chăn Chiên vô hình” đầy quyền năng đó, lại cứ đông vui, mỗi tháng, mỗi năm, mỗi ngày, qua bí tích rửa tội, không chỉ có “3000 người” như hôm Lễ Ngũ Tuần cách đây 2000 năm, mà hàng năm, cứ mỗi Đêm Vọng Phục Sinh trở về là có tới hàng chục vạn anh chị em dự tòng gia nhập Kitô giáo ; và nếu nhìn xa hơn như sách Khải huyền trong BĐ 2 hôm nay, thì “Đoàn chiên nhỏ” hôm nào tụ tập chung quanh Người Mục Tử Giêsu đã vươn lên, lớn mạnh thành “đoàn dân vĩ đại” : “kìa ; một đoàn người thật đông không tài nào đếm nổi, thuộc mọi dân, mọi chi tộc, mọi nước và mọi ngôn ngữ…Họ là những người đã đến, sau khi trãi qua cơn thử thách lớn lao. Họ đã giặt và tẩy áo mình trong máu Con Chiên”.

Có một chân lý nền tảng mà đã là kitô hữu, đã là thành viên trong Giáo Hội, ai ai cũng phải chấp nhận : Theo Đức Kitô thì phải “lắng nghe tiếng gọi của Người”, phải đi trên lối bước mà người Mục tử nhân lành đã khải lối dẫn đầu, phải luôn đối diện, gặp gỡ một Đấng Phục sinh. Tuy nhiên, rất ít người trong chúng ta thực hành đến nơi đến chốn chân lý nầy và cứ muốn tìm kiếm một “con đường rộng rãi thênh thang với đầy hoa thơm cỏ lạ” do ma quỷ hay cái tôi dục vọng đề xuất. Chính vì thế, suốt dọc dài lịch sử Hội Thánh, đã có không ít người đã bỏ cuộc, đã thối lui, sau khi đối diện thực sự với thập giá, với Canvê, với những đòi hỏi của Tin Mừng Tám Mối.

Vì thế, hơn lúc nào hết, mầu nhiệm “Mục Tử-Đàn chiên” cần được sống và thể hiện tích cực, sinh động và khôn ngoan trong một bối cảnh xã hội mà chủ nghĩa “bài giáo sĩ”, chủ nghĩa “phản đối Giáo Hội”, chủ nghĩa “trần tục hóa những giá trị thiêng thánh” và chủ nghĩa “tự do phóng túng” trước những nguyên tắc luân lý ngàn đời của Hội Thánh đang nỡ rộ khắp nơi. Ở giữa cái thế giới mà các phương tiện thông tin dày đặt và hiện đại ảnh hưởng đến từng centimét của cuộc sống, chúng ta nghe vang lên quá nhiều luồn sóng và âm thanh không phải của “Người Mục Tử nhân lành” mà là của “những Phản Ki-tô” đang bày đàng xúi dại cho những đàn chiên thật thà chơn chất quay lưng chối từ “Người Chăn chiên đích thực”, ngoãnh mặt với “cánh cửa đích thực của chuồng chiên” phát xuất từ Thiên Chúa.

Mỗi người Kitô hữu chỉ có một tờ “căn cước đích thực là Kitô hữu” khi tấm thẻ ấy được viết bằng ngôn ngữ của Tin Mừng mà Mẹ Hội Thánh dạy cho” ; thứ ngôn ngữ của tình hiệp thông với Đức Giáo Hoàng, Vị Cha Chung và là Đấng Đại diện cho Mục Tử Giêsu, thứ ngôn ngữ của niềm vâng phục khôn ngoan và trưởng thành các Đấng bản Quyền trong Hội Thánh, thứ ngôn ngữ của tình liên đới, bác ái với mọi anh chị em trong cộng đồng Dân Chúa, thứ ngôn ngữ của can đảm nhiệt tình nhưng khoan dung và tế nhị trong sứ vụ Ngôn sứ. Đó chính là ngôn ngữ mà Người chăn chiên Kitô đã từng căn dặn :

“Chiên của tôi thì nghe tiếng tôi ; tôi biết chúng và chúng theo tôi. Tôi ban cho chúng sự sống đời đời ; không bao giờ chúng phải diệt vong và không ai cướp được chúng khỏi tay tôi” (TM)

3. Và thế giới hôm nay đang cần những “cuộc đập bể bình dầu thơm”.

Nhưng cũng đã 2000 năm, Người chăn chiên vô hình Giêsu lại không ngừng sai đến những mục tử môn sinh, những “cánh tay và chiếc gậy nối dài” của Ngài để chăm sóc đàn chiên mỗi ngày mỗi đông và cũng sinh ra lăm điều phức tạp. Chính vì thế, vẫn mãi mãi cần những Phêrô, những Gioan, những Giacôbê, những Maria Mađalêna, những Augustinô, Đôminicô, Phanxicô, Anrê Phú Yên, Têrêxa Calcutta, Gioan-Phaolô II

Chính trong trăn trở và thao thức đó, Đức cố GH.GP.II trong đoạn kết của Tông huấn Pastores Dabo vobis đã có những lời hiệu triệu thật tha thiết :

“Tôi xin gởi đến các gia đình một lời kêu gọi đặc biệt : xin các bậc cha mẹ, cách riêng những người làm mẹ, hãy quảng đại để ban tặng cho Chúa những người con của mình được Chúa mời gọi tiến tới chức linh mục ; xin hãy vui mừng cọng tác vào tiến trình ơn gọi của con cái, đoan chắc rằng, bằng cách ấy, sẽ làm cho sự sai nở của Kitô giáo và của Giáo Hội, cũng là của mình, được nên lớn mạnh hơn và sâu rộng hơn và sẽ nghiệm biết, một cách nào đó, hạnh phúc của Đức Trinh Nữ Maria : “Trong số các phụ nữ, người được được diễm phúc, hoa quả lòng người thật đáng chúc tụng” (Lc 1,42)[3]

“Với những người trẻ hôm nay, tôi muốn nhắn nhủ điều nầy : các bạn hãy ngoan ngùy hơn nữa đối với Thần Khí, hãy để cho vang vọng lên trong lòng các bạn những nỗi mong chờ lớn lao của Giáo Hội và của nhân loại, đừng ngại mở rộng tâm trí các bạn trước lời mời gọi của Chúa Kitô, hãy khám phá ra ánh mắt yêu thương của Đức Giêsu đang hướng thẳng về phía các bạn và hãy đáp lại một cách hăng say lời Ngài đề nghị nối gót theo Ngài cho đến cùng”[4]

Cho nên hôm nay, Giáo Hội lại một lần nữa tha thiết nguyện cầu cho ơn kêu gọi linh mục-tu sĩ, cầu nguyện cho Giáo Hội có những tâm hồn quảng đại và anh hùng “sẵn sàng đập bể bình dầu thơm cuộc đời để xức chân cho Chúa, để làm rực lên mùi thơm cho ngôi nhà Giáo Hội” như cách cắt nghĩa đầy thâm thúy và chính xác trích đoạn Tin Mừng Gioan 12,1-8 của Đức Giáo Hoàng Gioan-Phaolô II trong tông huấn Đời Thánh Hiến [5]:

…Dầu thơm quí giá được đổ ra như một tác động hoàn toàn vì tình yêu, và như thế vượt ra ngoài mọi tính toán "vụ lợi", là dấu chỉ của một sự nhưng không tràn đầy biểu lộ qua một đời sống được tiêu hao đi để yêu mến và phục vụ Chúa, để hiến thân cho Người và cho Nhiệm thể Người. Đời sống "được đổ tràn ra" không tính toán đó lan toả hương thơm khắp cả nhà. Cũng như xưa, ngôi nhà của Thiên Chúa là Giáo Hội được trang điểm và nên giàu có nhờ sự hiện diện của đời thánh hiến.”

Chúng ta hãy cầu xin cho thế giới hôm nay, Giáo Hội hôm nay và cộng đoàn giáo xứ chúng ta hôm nay có được những “cuộc đập bể bình dầu thơm” ngoạn mục như thế.

[1] Henryk Sienkievich, Quo vadis, Tiểu thuyết, bản dịch của Nguyễn Hữu Dụng, NXB Văn Học, Hà Nội - 1986

[2] Trăng Thập Tự,Có ai về Cát Minh, Tuyển tập thơ, NXB Tôn giáo, Hà Nội – 2005, tr. 78

[3] ĐGH. GP. II, Tông huấn Pastores dabo vobis, tr. 200

[4] Sđd, tr. 200

[5] ĐGH. GP. II, Tông huấn Đời Thánh Hiến, số 104, tr. 212

Đã hai ngàn năm đi vào nhịp sống của con người như một “lễ hội” của niềm vui và sự sống, Ngày Chúa Nhật quả thật “là ngày Chúa đã dựng nên”, là ngày của qui tụ và gặp gỡ Đấng sống lại từ cõi chết, là ngày Hội Thánh diễn tả tròn đầy căn tính của chính mình để từ đó động viên mọi thành viên hăng say lên đường làm chứng tá.

Bàn tiệc Lời Chúa hôm nay với những gợi ý sống động qua hình tượng các Tông đồ can đảm và vui mừng vì được “chịu khổ nhục vì danh Đức Giêsu” (BĐ1), nhất là bầu khí thân thương, huynh đệ xúm xít quanh Đức Kitô phục sinh trong bữa điểm tâm trên bờ hồ Tibêriát (TM). Tất cả những sự kiện đó đã làm nên những “Lời chứng” tuyệt vời đầy thuyết phục để con thuyền Giáo Hội hôm nay chở nặng đông vui và tràn đầy sức sống.

Để xứng đáng lãnh nhận ân sủng phục sinh và xứng đáng cử hành mầu nhiệm thánh, chúng ta sốt sắng nhận lãnh nước thánh rảy trên mình trong tâm tình và thái độ ăn năn sám hối.

Sau những đỗ vỡ tang thương mất mát, con người thường hay trở về “lối cũ đường xưa” để tìm lại những hình bóng cũ, những gương mặt xưa, những kỷ niệm đã một thời ghi dấu ấn :

Đó cũng chính là “những bước chân mệt mõi chán chường đầy thất vọng buồn tênh” của những chàng trai dân chài Galilê trở về “quê cũ nghề xưa” nơi biển hồ Tibêriát, hay trên con đường về Emmau để tìm lại những dấu chân, những kỷ niệm thân thương của Thầy. Bởi chưng, với họ, khi mọi hy vọng về một “ngày mai tươi sáng” đã khép lại sau bức màn tăm tối của buổi chiều Thứ Sáu nghiệt ngã trên đồi Canvê, thì việc trở về tìm lại những nơi ghi đậm hình bóng cũ của Thầy, họ hy vọng sẽ gặp được một thoáng ủi an cho vơi đi phần nào những đau thương mất mát.

Thế nhưng, cũng từ những “bước chân tìm về” những địa chỉ còn vương vấn dấu vết của Thầy như thế, họ đã gặp được Đấng Phục Sinh, họ đã được Thầy “khai thông trí hóa” và dẫn đưa vào chính điều cốt lỏi của niềm tin Kitô giáo : Đức Kitô đã chết và đã sống lại.

Và suốt 2000 năm nay, kể từ những buổi sáng tinh mơ của Ngày Thứ Nhất trong tuần trước ngôi mộ trống, hay từ buổi chiều Ngày thứ nhất trong tuần trên đường Emmau, hoặc một buổi sáng khác cũng Ngày thứ nhất trong tuần trên biển hồ Tiberiát, những cuộc “hẹn hò và gặp gỡ với Đấng Phục Sinh” vẫn không ngừng tái diễn, những cuộc qui tụ để cùng “đánh chén với Đấng Phục Sinh” vẫn tiếp tục dài dài, những cuộc “tọa đàm với Đấng Phục Sinh chung quanh chủ đề Thánh kinh về cái chết và sự sống lại của Đấng Cứu Thế” vẫn không ngừng được tổ chức thực hiện. Bởi chưng, tất cả những điều đó, những sinh hoạt cộng đoàn đó, những cuộc qui tụ chúng quanh Đấng sống lại từ cõi chết đó…đã làm nên Chúa Nhật, đã làm nên Kitô giáo, đã làm nên Hội Thánh muôn nơi và muôn thuở, một Hội Thánh luôn can đảm “vâng lời Thiên Chúa hơn vâng lời người phàm” để tiếp tục “xin làm chứng, cùng với Thánh Thần” về một con người mang tên “Giêsu, Đấng đã bị giết chết trên thập giá nhưng đã được Thiên Chúa phục sinh” (BĐ 1).

Vâng, cuộc họp mừng Lễ Tạ Ơn hôm nay, hay ở khắp nơi, mọi thời, chính là cuộc gặp gỡ thân mật và đích thật giữa chúng ta và Chúa chúng ta, Đức Kitô phục sinh, giữa cộng đoàn chúng ta, gia đình giáo xứ chúng ta với Đấng Phục sinh đang trở về, đang có mặt, đang ban bình an, ban Lời chân lý và Bánh Trường Sinh, đang ủi an và chia sẻ tình yêu thân mật và hồn nhiên như Ngài đã hiện diện và sẻ chia cùng các môn sinh với “bữa điểm tâm đơn giản nhưng ấm áp tình thân trên bờ hồ Tibêriát” (TM). Đó chính là niềm tin muôn nơi và muôn thuở của chúng ta, của mỗi người Kitô hữu, là ý nghĩa đích thực của cuộc họp mừng phục sinh, là nội dung cốt yếu của Tin Mừng phải được sẻ chia và làm chứng, như lời “lời chứng và chia sẻ của Thánh Phêrô” từ thuở khai sinh Giáo Hội mà BĐ 1 sách CVTĐ đã thuật lại hôm nay :

“Đức Giêsu bị các ông treo lên cây gỗ mà giết đi ; nhưng Thiên Chúa đã ra tay uy quyền nâng Người lên, đặt làm thủ lãnh và Đấng Cứu Độ, hầu đem lại cho Ít-ra-en ơn sám hối và ơn tha tội. Về những sự kiện đó, chúng tôi xin làm chứng, cùng với Thánh Thần”.

Và Đức Kitô phục sinh đã đến, đã thỏ thẻ chuyện trò, đã khai lòng mở dạ, đã hong lại niềm tin, đã đốt lên sức sống cho họ cũng như cho bao nhiêu thế hệ con người. Biết bao nhiêu người đã cảm nhận được điều đó như cách cảm nhận của thánh Gioan Tông Đồ với hai từ “Chúa đó !”, khi tường thuật biến cố Chúa Phục Sinh hiện ra gặp gỡ các môn sinh vào một buổi sáng tinh mơ trên bờ hồ Tibêriát. Sự gặp gỡ thân tình, tế nhị với một bữa điểm tâm dọn sẵn với mấy tấm bánh thơm và vài ba con cá nướng ; nhưng đồng thời, cũng là cuộc gặp gỡ đem lại niềm tin và hy vọng ngút ngàn khi một mẽ lưới nặng đầy cá thay cho một đêm trắng tay của những tay chài thiện nghệ.

Không phải chỉ có tại vùng đất Palestine mới có một buổi chiều tang tóc của đồi Sọ, một buổi tối Thứ Sáu đau thương khi “Con người phó dâng thần khí”, hoặc một buổi sáng đói meo khi “suốt đêm tất bật mà chẳng bắt được con cá nào”. Không, trong thế giới nầy, bất cứ ở đâu, thời nào cũng đều có hàng hàng lớp lớp người đói khổ, vất vả lầm than, vật lộn từng ngày với miếng cơm manh áo, mà suốt cuộc đời vẫn hoài tay trắng, vẫn rách rưới thảm thương ! Cũng vậy, mọi nơi, mọi thời, không thiếu những tâm hồn đau thương thất vọng, chán chường, dập nát, đau thương vì nát tan trong hiện tại, thất vọng với tương lai, không còn gì để bảo đảm, không có gì để định hướng…như các anh tông đồ xứ Galiê đêm nào sau cái chết của Thầy : vất vả với chiếc thuyền câu, với tấm lưới trống, thâu đêm mà chẳng bắt được chú cá nào, trong khi phải trực diện với một hiện tại trống vắng và hụt hẫng với cái chết thảm của Thầy trên đồi Sọ mấy ngày trước đó.

Quả thật, nếu cuộc đời cứ trôi đều như vậy, nếu qua một đêm thất bại với đói khát, các tông đồ lại phải đối diện với một “buổi sáng” nữa vắng bóng Thầy, một buổi sáng nữa với những lo âu và đầy thất vọng…thì thử hỏi, cuộc sống còn chi hạnh phúc, cuộc đời còn đâu vẽ đẹp và hy vọng để ươm mơ và tiến lên phía trước ?. Cũng thế, nếu Chúa cứ im lặng “làm ngơ giả điếc” mặc cho cuộc đời của bao thân phận trải dài với những tháng năm đau thương và bi đát, mặc cho bao tâm hồn loay hoay với bất lực trong vũng lầy của tội lỗi, lầm lạc, khốn cùng…thì còn đâu là một “Thiên Chúa tình yêu”, còn đâu một Thượng Đế toàn năng, toàn chân, thiện, mỹ” ! Chúa phải đến và Chúa đã đến : “Vừa tảng sáng Chúa đã đứng trên bãi biển”.

Vâng, Chúa đã đứng đó từ lâu, Chúa đã thấy rõ bao nhiêu giọt mồ hôi và nước mắt, bao nhiêu lắng lo mệt nhọc của những người môn sinh nghèo hèn bé nhỏ, của những học trò vụng dại ngu ngơ. Chúa đã đứng đó, đã chứng kiến bao vất vả nhọc nhằn, bao xót xa day dứt, bao tăm tối khổ sầu…của bao thân phận con người, bao gia đình nhân thế. Và thấy rồi, không phải Chúa cứ noãnh mặt quay đi và bỏ lại chúng ta bên bờ tuyệt vọng, như bao vị hiền nhân, như bao nhà chính khách, như bao lãnh tụ xưa nay. Không, Chúa đã đến, Chúa đã hiện diện, đã dọn sẵn cho chúng ta, cho nhân loại, “bữa điểm tâm tuyệt vời, đúng lúc và đầy thân thương tế nhị”. Những tấm bánh thơm, những con cá nhỏ trên ngọn lửa hồng bên bờ hồ Tibêriát, hay Bánh Thánh Thể hôm nay, các Nhiệm tích hôm nay ở giữa con thuyền Giáo Hội nào có khác chi đâu ! Bởi vì, tất cả đều đong đầy một ý nghĩa nhiệm mầu duy nhất : Sự hiện diện của Đấng Phục Sinh. Vâng, chính sự hiện diện của Chúa đã đem lại nguồn hy vọng, niềm vui, lẽ sống, sự bình an, như cách diễn tả của thánh vịnh 29 mà cộng đoàn chúng ta vừa hát lên trong phần đáp vịnh ca : “Khúc ai ca, Chúa đổi thành vũ điệu. Lạy chúa là Thiên Chúa con thờ, xin tạ ơn Ngài mãi mãi ngàn thu” (ĐC).

Và như thế, thế giới không còn phải lo “Chúa có đến không ?”, con người khỏi phải ưu tư lo lắng “Chúa có trở về không ? Có ở đó không ?”. Điều còn lại làm sao chúng ta có được “đôi mắt sáng” của Thánh Gioan để mau mắn nhận ra “Chúa đó”, có thái độ nhiệt thành, cương quyết nhưng cũng đầy kính trọng thân thương của Phêrô “vội khoác áo vào vì đang ở trần, rồi nhảy xuống biển…” bơi thẳng về phía Đấng Phục Sinh…

Phải chăng ngày hôm nay ở giữa biển đời cuộc sống, hay ở giữa con thuyền Giáo Hội, hai tiếng “Chúa Đó“ cũng đang vọng về, vang lên qua Phụng Vụ, qua các Bí tích, qua những cuộc họp mừng của cộng đoàn Giáo Hội, qua những anh chị em bé nhỏ khó nghèo, qua những lời réo gọi của yêu cầu chứng nhân và truyền giáo nơi những vùng sâu vùng xa hay nơi những môi trường đang quay mặt với Thiên Chúa và những giá trị của Phúc Âm để quay cuồng trong cơn lốc của nền “văn hưởng thụ, văn minh sự chết…”

Lạy Chúa Giêsu Phục sinh, xin hãy đến, hãy hiện diện và ban bình an cho chúng con. Chúng con đang cần sự hiện diện của Chúa biết bao. Alleluia, Alleluia.

[1] Lời của bài hát “Đêm nay hòa bình sao mắt mẹ chưa vui” của NS. Trịnh Công Sơn.

Sự sống lại của Đức Kitô làm phát sinh một cộng đoàn huynh đệ, khởi đầu cho một Hội Thánh, một dân tộc, một đoàn Dân mới hiệp nhất trong bác ái yêu thương, duy nhất trong niềm tin, trong một Lời chứng, một giáo lý để rao giảng và tuyên xưng, một đại gia đình của tình hiệp thông yêu thương. Cộng đoàn đó, dưới sự tác động và hướng dẫn của Chúa Thánh Thần đang tiếp tục làm cho Đức Kitô phục sinh hiện diện và làm cho công trình cứu độ của Ngài được đơm hoa kết trái.

Mỗi người chúng ta được thuộc về cộng đoàn đó. Đặc biệt các anh chị em Tân tòng trên khắp thế giới vừa mới được thuộc về cộng đoàn nầy trong Đêm vọng Phục Sinh qua bí tích Thánh tẩy, và hôm nay hân hoan cùng với mọi thành phần Dân Chúa dâng lời tạ ơn để cảm tạ “lòng Chúa xót thương” vì hồng ân vĩ đại được trở nên con cái Thiên Chúa.

Giờ đây, để xứng đáng cử hành mầu nhiệm thánh và nhớ lại hồng ân Thánh Tẩy, chúng ta hãy rảy Nước Thánh trên mình trong tâm tình tri ân cảm tạ và sám hối ăn năn.

1. Chìa khóa của mầu nhiệm phục sinh : sự hiện diện của Đấng sống lại

Không phải chỉ Tông Đồ Tôma ngày xưa đã thách thức : “Làm sao tôi có thể tin được Người sống lại nếu tôi không xỏ tay vào lỗ đinh…”. Kể từ sau cái “buổi sáng tinh mơ Ngày Thứ Nhất trong tuần” với cái tin động trời của Bà Maria Mađalêna : “Chúa đã sống lại”, thế giới luôn đầy dẫy những con người, những luận thuyết, những triết lý, những cuốn tiểu thuyết “best seller” hay bao loại phương tiện truyền thông khác…giơ tay phủ nhận cách thẳng thừng hay lập lừng chối bỏ với thái độ hoài nghi sự kiện Đức Kitô phục sinh từ trong cõi chết.

Quả thật, nếu câu chuyện của “Chúa sống lại” rốt cuộc cũng chỉ là một “bản tin giật gân suông của mấy mụ đàn bà hoang tưởng” để rồi sau đó khép lại như bao câu chuyện của đời thường, tuyệt nhiên không có gì xảy ra sau đó, thì thử hỏi trên thế giới nầy liệu có được mấy người tin ? Mà dẫu cho thế giới có sai lầm và mù quáng suốt 2000 năm nay chăng nữa, thì ở giữa thời đại văn minh như hôm nay, liệu có tồn tại không một tôn giáo dựa trên một lời bịa đặt dối trá?

Trong cuộc thách đố của 2000 năm trước, quả thật, nếu Đức Kitô không hiện diện, Tôma đã thắng rồi !Thế nhưng mọi sự đã không như thế. Tôma cứng tin và đòi trãi nghiệm đã vội vã phũ phục trong thái độ tín ngưỡng nghiêm cấn sâu xa : “Lạy Chúa con, lạy Thiên Chúa của con !”. Chìa khóa để mở cánh cửa của niềm tin là ở đó : Khi lý trí con người “giơ tay đầu hàng” thì Thiên Chúa đã đến. Liền sau những lời có vẻ nhát gừng của các tông đồ : “Chúng tôi đã xem thấy Chúa”, thì lập tức Chúa hiện ra giữa các ông với lời chúc :”Bình an cho anh em”. Kế tiếp bản tin giật gân của các bà phụ nữ là một loạt những lần hiện ra của Đấng phục sinh để ấn chứng. Chính sự hiện diện tỏ tường nầy đã xoay hẳn 180 độ niềm tin của các tông đồ. Từ những con người hoang mang lo sợ trốn chui trốn nhủi như những tội nhân đang bị truy nã các ông đã mở tung cửa ra khỏi nhà mạnh dạn đi khắp nơi công bố về Tin Mừng Chúa sống lại. Cho dù bì cấm đoán, bị đòn vọt và sau nầy bị bắt, bị kết án nhục hình cở nào mặc ý, các ông vẫn hiên ngang “lấy mạng sống để làm chứng cho sự thật phục sinh”.

Chỉ có sức mạnh của Thiên Chúa, chỉ có sức tác động của Chúa Thánh Linh, chỉ có “Bàn tay quyền năng của Đấng Phục sinh chạm tới” mới làm nên việc kỳ diệu như thế, như lời chứng của Thánh Gioan Tông Đồ trong thị kiến tại đảo Pátmô được thuật lại trong BĐ 2 hôm nay : “Lúc thấy Người, tôi ngã vật xuống dưới chân Người, như chết vậy. Người đặt tay hữu lên tôi và nói : “Đừng sợ ! Ta là Đầu và là Cuối. Ta là Đấng Hằng Sống, Ta đã chết và nay ta sống đến muôn thuở muôn đời ; Ta giữ chìa khóa của Tử thần và Âm phủ. Vậy ngươi hãy viết những gì đã thấy, những gì đang diễn ra và những gì sẽ xảy ra sau nầy.”. Chính vì thế, trong suốt những ngày phụng vụ nầy, Hội Thánh vẫn thường ca lên : “Đây là ngày Chúa đã làm ra, nào ta hãy vui mừng hoan hỷ”.

Chính vì thế, chúng ta có thể phát biểu một cách xác tín rằng : mầu nhiệm phục sinh đó là “mầu nhiệm Đức Kitô đang hiện diện”, một sự hiện diện làm nên kitô giáo, một sự hiện diện làm nên lâu đài đức tin, một sự hiện diện làm nền tảng của mọi giáo lý, một sự hiện diện làm trung tâm điểm của mọi cử hành phụng vụ, một sự hiện diện làm kim chỉ nam cho mọi qui luật luân lý và tu đức, một sự hiện diện làm nên chính lương thực trường sinh và sức mạnh thiêng liêng cho cuộc đời tại thế, một sự hiện diện có sức mạnh lôi kéo con người tiến bước trong niềm hy vọng hạnh phúc vĩnh hằng, một sự hiện diện làm bật rễ những tâm hồn tăm tối tội lỗi để vươn mình chỗi dậy bước vào ánh sáng tình yêu và ân sủng…

Chính vì thế, niềm tin của người kitô hữu, cuộc sống đích thực của người Kitô hữu chính là sống “sự hiện diện nầy”, như lời định nghĩa của Thánh Phaolô : “Tôi sống đây không phải là tôi sống mà chính Đức Kitô sống trong tôi”.

2. Đức Kitô phục sinh hiện diện qua cộng đoàn Hội Thánh :

Nhưng chúng ta cũng biết rằng : sau khi sống lại từ cõi chết, Chúa Kitô chỉ hiện diện cách hữu hình võn vẹn có 40 ngày. Sau đó “Ngài lên trời ngự bên hữu Thiên Chúa”, nhường chỗ cho một sự ”hiện diện mới”, một Đức kitô phục sinh vô hình mà theo ngôn ngữ thần học của Thánh Phaolô, đó chính là Hội Thánh, Thân Thể huyền nhiệm của Ngài.

Quả thật ngôn ngữ phụng vụ hôm nay cho dù âm vang những tên gọi khác nhau như “cộng đoàn”, “tông đồ”, “tín hữu, “nhóm Mười Hai”…thì tất cả đều qui chiếu về một điều duy nhất : “một cộng đoàn đang làm chứng về sự hiện diện của Đấng Phục Sinh”.

- Đó là cộng đoàn quây quần chúng quanh các tông đồ để của cải làm của chung, hiệp nhất một lòng một ý trong tình bác ái huynh đệ. (BĐ 1, sách Cv)

- Đó là cộng đoàn qui tụ với nhau trong bí tích Thánh Thể để gặp gỡ Đấng phục sinh hiện đến trong hình bánh rượu để trao ban lương thực thần linh.

- Đó là cộng đoàn mạnh mẽ làm chứng về Đấng Phục Sinh bằng việc loan báo Tin Mừng và thuyết phục mọi người trở về trong niềm tin vào Đấng sống lại(BĐ 2, Sách Khải huyền của Thánh Gioan)

- Đó là cộng đoàn sống mầu nhiệm thánh tẩy bằng thái độ dấn thân lên đường để hoàn toàn phó thác vận mệnh cho “lòng xót thương của Thiên Chúa”.

Một cộng đoàn Hội Thánh nào không phản ảnh hay phản lại những giá trị trên, những đặc tính nền tảng trên sẽ không bao giờ có Đức Kitô phục sinh hiện diện. Chính vì thế, những bài học căn bản mà Hội Thánh phải học triền miên đó chính là hiệp nhất, yêu thương, sẻ chia, Thánh Thể, phục vụ, truyền giáo…

Khi nào người kitô hữu lìa xa Hội Thánh, tách rời cộng đoàn để “xé lẽ ăn riêng” sẽ rơi vào nguy cơ “cứng lòng, vô tín như Tôma”.

Khi nào cộng đoàn hội Thánh vẫn còn sống trong sự nhát sợ, cục bộ, ích kỷ “đóng cửa kín bưng” để xa rời anh em đồng loại, sẽ có nguy cơ làm xơ cứng cũ mòn lời chứng về sự phục sinh và sẽ không thuyết phục nổi con người hôm nay tin vào việc Chúa sống lại.

Chính vì thế, sống sứ điệp phục sinh hôm nay cũng có nghĩa là chúng ta cùng cầu nguyện cho nhau như lời nguyện sau đây :

Cộng đoàn chúng ta họp nhau chiều hôm nay trong một bầu khí thân thương và trìu mến. Bởi vì, với Thánh lễ Chiều hôm nay, chúng ta sống lại Bữa Tiệc Vượt Qua cách nay 2000 năm, giữa Chúa Giê-su và các môn sinh của Người. Quả thật, với cử hành chiều hôm nay, những gì Đức Ki-tô đã làm sẽ lần lượt được hiện thực : một lần nữa Ngài hiện diện qua Lời yêu thương của Ngài tâm sự với chúng ta, Ngài hiện diện qua Hình Bánh-Rượu sẽ trở nên Máu Thịt nuôi dưỡng chúng ta, và hiện diện để liên kết chúng ta nên một thân thể với Ngài và cùng với Ngài phục vụ anh chị em trong nghĩa tình huynh đệ.

Giờ đây, để xứng đáng cử hành mầu nhiệm thánh, xứng đáng làm lại lời trăn trối ngày nào của Đức Ki-tô : “Các con hãy làm việc nầy mà nhớ đến Thầy”, chúng ta cùng thú nhận tội lỗi.

v Chỉ có thể cắt nghĩa được “Mầu nhiệm được cử hành chiều hôm nay bằng hai từ TÌNH YÊU”

v Mầu nhiệm Thánh Thể chính là “Hiện tại hoá tình yêu tự hiến của Đức Ki-tô” : Quả thật, cái chết của Đức Ki-tô là của lễ hy sinh, là cái chết cứu độ. Vì thế, trước khi đi vào cái chết đó, trước khi thực thi cuộc tự hiến và hy sinh trọn vẹn thẳm sâu đó, Ngài đã thiết lập một cách thức, một lễ nghi để cho cuộc hiến tế nầy trở thành một “Giao ước mới vĩnh cửu”, giao ước đã được ký kết từ ngàn xưa giữa Thiên Chúa với Dân riêng Ngài, giao ước đã được tiên báo qua muôn ngàn thế hệ và đã đến lúc phải được kiện toàn.

v Cộng đoàn Dân Chúa hôm nay tái diễn lại Bữa Tiệc Vượt Qua nầy chính là hiện thực hóa Việc Ngài Hiến Tế trên Đồi Can Vê và đã sống lại trong vinh quang phục sinh vào ngày Thứ Nhất trong tuần, như trong lời tung hô sau truyền phép : “ Đây là mầu nhiệm đức tin. Lạy Chúa, chúng con loan truyền Chúa chịu chết, và tuyên xưng Chúa sống lại cho tới khi Chúa đến”.

v Khi cử hành mầu nhiệm nầy, chúng ta được mời gọi dấn thân vào một tình yêu khôn tả và tham dự vào nghĩa cử tự hiến của tình yêu của Đức Kitô, mà Lời Chúa ngày nào như một mệnh lệnh : “Các con hãy làm việc nầy để nhớ đếnThầy”. và ‘Nếu các con yêu mến Thầy hãy giữ Lời Thầy”.

v Tin Mừng chiều nay cùng với các kinh nguyện đều như một điệp khúc ; “Ở đâu có bác ái, ớ đó có Đức Kitô hiện diện”, “Thầy rửa chân cho các con để các con rửa chân cho nhau…”

v Nếu Thánh Thể là bí tích để trao ban máu thịt, như một chiều sâu ngút ngàn của tình yêu tự hiến, thì việc ‘Rửa chân cho nhau” lại là một biểu hiện của một tình yêu cụ thể, thực tế, đời thường.

v Yêu, phải được thể hiện bằng hành động và hành động đó chính là phục vụ : “con người không đến để được phục vụ nhưng để phục vụ và hiến dâng mạng sống làm của lễ”.

v Ước gì khi Thánh thể hôm nay được trao gởi, mỗi người chúng ta hãy hân hoan lên đường phục vụ và thể hiện yêu thương bằng những hành động cụ thể giữa đời thường.

v Để mầu nhiệm Thánh Thể được tái diễn qua muôn ngàn thế hệ và tại khắp muôn nơi trên thế giới, Đức Kitô đã thiết lập chức linh mục thừa tác.

v Ngày Thứ Năm Tuần Thánh là “ngày của những ai được tuyển chọn lên chức thánh”, là ngày “để các linh mục xác định lại căn tính của chính mình”.

v Sông tích cực chức linh mục phổ quát và cầu nguyện cho thế giới có thêm nhiều linh mục thừa tác đó chính là cuộc sống của một kitô hữu trưởng thành.

Phụng vụ Lời Chúa hôm nay đưa cộng đoàn chúng ta tới một khung cảnh hoàn toàn ngược lại với nghi thức đầu lễ. Thật vậy, với cử hành KIỆU LÁ, tưởng niệm cuộc VÀO THÀNH của Chúa Giêsu, chúng ta cùng hô vang lời cung chúc Giêsu, vạn tuế Đấng Nhân Danh Chúa mà đến, chúng ta sống lại những giờ phút khải hoàn vinh quang của một Vị Vua chiến thắng tiến vào thủ đô của vương quốc Ngài giữa hàng hàng lớp lớp thần dân với rừng hoa sắc lá và nhứng tiếng hoan hô dậy đất vang trời… Trong khi đó giờ đây, ngay từ Bài đọc 1, trích sách Sứ ngôn I-sa-i-a, hình ảnh Người Tôi Tớ Gia-vê “đưa lưng cho người ta đánh đòn, đưa má cho ngươì ta giật râu”… đã từ từ khắc hoạ chân dung của một Đấng Cứu Thế đang tiến vào cuộc khổ nạn. Tiếp đến là bài thánh ca trong thư Phaolô gởi giáo đoàn Philíp, ca tụng một “Đức Kitô vâng lời cho đến chết và chết trên cây Thập tự”, như một lời tuyên xưng miên viễn về mầu nhiệm Tử Nạn-Phục Sinh của Con Một Thiên Chúa. Ấn tượng nhất lại chính là trình thuật Thương khó của Tin Mừng Lu-ca, mở ra trước mắt chúng ta bi hùng kịch Tử Nạn, như một cuộc hồi ức, một tưởng niệm về hình ảnh và các biến cố sau cùng của Thầy Chí Thánh, những hình ảnh đã khắc sâu trong tâm khảm của muôn thế hệ ki-tô hữu.

Tại sao Phụng Vụ hôm nay lại trình bày hai khung cảnh trái ngược nhau như thế trong cùng một cử hành ?

Để trả lời cho câu hỏi đó, thiết tưởng chúng ta cần nhắc lại một đôi lời trong kinh nguyện Phụng vụ hôm nay :

Lời nguyện Nhập lễ : “Chúa đã muốn cho Đấng cứu chuộc loài người phải sống kiếp phàm nhân và chịu khổ hình thập giá, để nêu gương khiêm nhường cho thiên hạ noi theo. Xin cho chúng con biết đón nhận bài học Người để lại trong cuộc Thương Khó, và được thông phần vinh quang phục sinh với Người.”

Kinh Tiền Tụng : Người là Đấng vô tội, đã cam chịu khổ hình thay cho những người tội lỗi, và bằng lòng chịu kết án bất công thay cho kẻ gian tà. Người đã chết để tẩy trừ tội lỗi, và đã sống lại để thánh hóa chúng con”.

Hội Thánh cầu nguyện thế nào, thì Hội Thánh cũng tin tưởng như thế. (Lex orandi lex credendi). Trong cử hành mầu nhiệm khai mạc Tuần Thánh với cuộc rước lá long trọng tưởng niệm Chúa tiến vào Thành Thánh trong vinh quang của Đấng Mêsia, Hội Thánh như muốn đưa đoàn Dân Chúa tiến bước với Đức Kitô đi vào Vương Quốc Thiên Chúa trong vinh quang rạng ngời của ngày chiến thắng khải hoàn. Tuy nhiên, để vươn tới chiến thắng rực rỡ huy hoàng đó, đoàn Dân Chúa phải cùng vượt qua với Đức Kitô đoạn đường dài chông gai khổ nạn, thập giá mà phần Phụng vụ Lời Chúa là một cắt nghía rõ nét và sống động, nhất là trình thuật Thương Khó của các Tin mừng Nhất lãm.

Qua cuộc cử hành hôm nay, Phụng vụ một lần nữa nhắc nhở cho chúng ta rằng : Thập giá, cái chết của Đức Kitô trong chương trình kỳ diệu của Chúa Cha lại trở thành dấu hiệu, thành phương thế, thành cơ hội để Thiên Chúa được tôn vinh và con người được cứu rỗi. Thiên Chúa thường hay làm những chuyện cắc cớ như thế : cái mà ma quỉ, con người cho là bỏ đi, là thấp hèn, khiêm tốn… thì Thiên Chúa có thể biến thành cái vĩ đại khôn lường : Thập giá, sự chết, sự thất bại tan nát của Con Một Thiên Chúa : trước mặt địch thù, ma quỉ, thế gian , quả thật đã trở thành “đồ hư vất bỏ”, đã trở nên “kẻ chiến bại”…, Nhưng Thiên Chúa qua đó “Thu họp tất cả muôn dân…”, ”Ta có bị treo lên….”, ”Ngài đã chết để chiến thắng sự chết và sống lại ban nguồn sống mới…”.

Và như thế, chúng ta có thể nói được rằng : Phụng vụ Chúa Nhật Lễ Lá là sự cắt nghĩa rõ nét nhất ý nghĩa của mầu nhiệm Vượt Qua của Đức kitô, một mầu nhiệm duy nhất luôn mang hai chiều kích không thể tách lìa : Tử Nan – Phục Sinh.

Và nếu Phụng vụ đã khẳng định rằng : “Chúa đã muốn cho Đấng cứu chuộc loài người phải sống kiếp phàm nhân và chịu khổ hình thập giá, để nêu gương khiêm nhường cho thiên hạ noi theo”, thì bài học cho hôm nay cũng như cho mọi ngày của người kitô hữu phải chăng đó là sự Tự Hạ thẳm sâu của Đức Kitô, Con Một Thiên Chúa. Bài thánh thi của thư Philíp đã như một cắt nghĩa thâm thúy qua hai hình ảnh, hai tác động đối xứng nhau : “lên” và “xuống”

Nếu ngay từ buổi đầu lịch sử nhân loại, Adam đã muốn lên "bằng Thiên Chúa" và kết quả là đẩy loài người xuống vực sâu của tội lỗi và sự chết. Còn “Đức Giêsu tuy vẫn là Thiên Chúa mà không nhất quyết phải đòi cho luôn luôn được ngang hàng với Thiên Chúa, nhưng đã khước từ tất cả, mặc lấy thân nô lệ thấp hèn". Kết quả là Thiên Chúa đã siêu tôn Ngài và tặng ban danh hiệu trổi vượt trên muôn ngàn danh hiệu...” Thật đúng như lời Đức Giêsu đã nói “Ai nâng mình lên sẽ bị hạ xuống, ai hạ mình xuống sẽ được nâng lên.”

Kể từ Ađam cho đến mãi hôm nay, con người luôn bị cám dỗ tự cao tự đại, luôn chỉ muốn đạp lên mọi thứ, mọi người để chiếm cho bằng được “chỗ nhất”, để được “lên cao”. Bao nhiêu hận thù, ganh ghét, chiến tranh, chết chóc, khủng bố, bạo lực….cũng đều phát sinh từ cái “tự cao” vô duyên và tội lỗi đó.

Hãy theo con đường của Đức Giêsu, con đường vâng lời và từ bỏ. Qua con đường này, Ngài đã được Thiên Chúa tôn lên làm Đức Chúa. Đó cũng chính là con đường của Đức Maria, con đường của người chấp nhận mang thân phận“nữ tỳ hèn mọn”, để được “Người đoái thương nhìn tới”, sẵn sàng làm “kẻ khiêm nhường” để được “Người nâng cao”…([1])

Và trong lịch sử của Hội Thánh, có biết bao nhiêu con nngười đã quyết chọn con đường của Đức Kitô, con đường tự hạ, con đường chết đi, như lời tâm niệm ngọt ngào của thánh Phanxicô khó khăn : "Chính lúc quên mình là lúc gặp lại bản thân…chính lúc chết đi là khi vui sống muôn đời".

Trong mầu nhiệm Thương Khó mà Phụng Vụ hôm nay khơi lên, chúng ta còn tìm thấy ý nghĩa của tình yêu và sự tha thứ.

Thật vậy, nổi đau của Thập Giá Đức Kitô không bao giờ là nổi đau của hận thù, oán ghét mà luôn mang dáng đứng của tình yêu và sự khoan dung tha thứ. Trên thập giá, Đức Kitô đã cầu nguyện cùng Đức Chúa Cha “Xin Cha tha cho chúng vì chúng không biết việc chúng làm”.

Chắc chắn nhờ ánh sáng đó, mà trong trại tù Auschwitz, một trại tù nổi tiếng của Đức Quốc Xã giam giữ những người Do thái, người ta đã tìm được một lời cầu nguyện rất cảm động như sau :

“Lạy Chúa, xin đừng chỉ nhớ đến những người thiện chí, mà hãy nhớ cả những kẻ ác tâm. Đừng chỉ nhớ những nỗi khổ đã đổ dồn xuống chúng con, mà cũng hãy nhớ đến những hoa trái mà các đau khổ ấy đã sinh ra cho chúng con : tình bạn chân thành, sự khiêm tốn, lòng can đảm, tính quảng đại và con tim nhân ái. Khi những người hành hạ chúng con phải ra trước toà Chúa phán xét, xin cho tất cả những hoa trái ấy thành những lời xin ơn tha thứ cho họ.”

Và như thế, sống mầu nhiệm Vượt Qua của Đức Kitô hôm nay chính là biết mở lòng ra với mọi người để yêu thương và tha thứ, để chịu đựng và khoan dung, như lời kinh thuở nào của thánh Phanxicô : “Đem thứ tha vào nơi lăng nhục, đem an hòa vào nơi tranh chấp…”.

Chúng ta đang cùng toàn Dân Chúa tiến vào bắt đầu tuần lễ sống lại những biến cố sau cùng mang ơn cứu độ của Chúa Giêsu, từng bước khám phá tư cách làm Con Thiên Chúa của Đức Kitô, tư cách “Người anh của muôn vạn đứa em” ; hôm nay một lần nữa, chúng ta tái khẳng định niềm tin vào sự chết và sự phục sinh của Đức Kitô. Và như thế, “Bi kịch Thương Khó” không còn chỉ là một cử hành phụng vụ nơi Thánh đường, mà phải trở nên hiện thực giữa đời thường cuộc sống.

Dĩ nhiên, tuần lễ nầy là dịp tốt nhất để chúng ta điều chĩnh lại cuộc sống vốn đã bao lần chối từ, phản bội, lệch lạc…Nhiều khuôn mặt trong Thảm kịch thương khó sẽ xuất hiện trong Tuần Thánh nầy để chúng ta nhận ra khuôn mặt của chính mình. Vâng, hãy nhìn lại khuôn mặt của chính mình để xét xem thử có chút gì đó giống cái “bản mặt” trâng tráo phản bội của Giuđa khi trong đời thường cuộc sống, đã lắm lần chính ta đã dùng những cử chỉ và lời nói đãi bôi để phản bội lẫn nhau ; xem thử có giống cái mặt trơ trẻn của Phêrô khi hèn nhát chối bỏ đức tin trước những thử thách hay những đe dọa đến miếng cơm manh áo ; xem thử có giống cái mặt hung dữ, nham hiểm của mấy ngài tư tế, thượng tế khi ác độc, hận thù tìm cách loại trừ kết án cho được những người dám nói sự thật hay những kẻ bất đồng quan điểm với mình ; xem thử có giống cái mặt giả nhân giả nghĩa mị dân của Hêrôđê, Philatô khi sẵn sàng vứt bỏ công lý, tình người để duy trì những quyền lợi cá nhân, gia đình hay phe nhóm ; có giống những gương mặt hồ đồ của đám dân Do Thái tiền hậu bất nhất, chỉ chực hùa theo đám đông và sẵn sàng vô tâm kết án những thân phận hiền lành thấp cổ bé miệng…

Cũng ước mong sao trong những ngày Tuần Thánh nầy, trên khuôn mặt và trong trái tim của mỗi người chúng ta vẫn còn đọng lại một chút gì đó nổi xót thương ngậm ngùi của Đức Mẹ, nổi xót xa thống hối của Phêrô, nổi thương đau giúp đỡ của Simêon, nổi đồng cảm hiệp thông của những người phụ nữ Salem, tâm tình kính mến, đau buồn của môn đệ Gioan, hay niềm xác tín và tràn trào hy vọng của tên trộm lành…Mà không phải chỉ để sống lại một thái độ và tâm tình sướt mướt ủy mị, nhưng là một thái độ đức tin sâu xa và can đảm sẵn sàng chết đi cho những tăm tối tội lỗi, yếu hèn để thật sự sống lại với Đức Kitô Phục sinh trong nổi vui ngút ngàn của Ngày Chúa sống lại. Amen.

[1] Bài kinh Magnificat